Shopping Cart
Your Cart is Empty
Quantity:
Subtotal
Taxes
Shipping
Total
There was an error with PayPalClick here to try again
CelebrateThank you for your business!You should be receiving an order confirmation from Paypal shortly.Exit Shopping Cart

Presentatie gemeenteraad

Omdat ik had aangeboden om BenW en gemeenteraad een exemplaar van De Verzoeking cadeau te doen mocht ik op 30 augustushet boek presenteren tijdens het maandelijkse inspreekmoment 'Informeren en ontmoeten'. Iedere Bosschenaar of groep kan zich dan melden met een petitie of een verhaal van belang. Ik was ermee in mijn nopjes, dus om 20.00u meldde ik me bij het Bestuurscentrum. Goed voorbereid met een tekst van precies 5 minuten.

Het duurde lang voor ik uiteindelijk aan het woord kwam. De meeste van de 13 insprekers namen ruim de tijd voor hun verhaal dus het was al laat op de avond voor ik mijn verhaal kon gaan vertellen.

Helaas, het werd geen briljante spreekbeurt... Toen ik net twee zinnen had gezegd kreeg ik de heftigste aanval van zenuwpijn in jaren. Mijn kaak ging op slot en ik kon van de pijn nauwelijks is zeggen. Gelukkig lukte het nog nat om uit te leggen wat er mis ging, maar ik was de draad van mijn verhaal kwijt en was gedwongen om het kort te houden. Na een kleine vijf minuten kon ik het boek aanbieden aan de voorzitter van de vergadering.  Ik kreeg (als enige die avond) een applausje, maar waarvoor was me niet helemaal duidelijk: omdat ik de enige was die iets kwam brengen, omdat iedereen met me te doen had of omdat ik mooi binnen de tijd was gebleven.

Maar gelukkig hebben we de foto's nog en de toespraak op papier. Dus hierbij voor het nageslacht  en de belangstellenden het fotoverslag van de gemeente. Of bekijk de fotoblog van  Gerard Monté (https://gerarddenbosch.nl/index.php/actueel). 

de tekst 

Mijn naam is Piet van den Boom, 72 jaar en sinds 2,5 jaar weer inwoner van Den Bosch nadat ik 30 jaar vertoefd heb ik Eindhoven.

Ik ben al jaren geïntrigeerd door Jeroen Bosch, door zijn werk maar ook steeds meer voor de persoon. Zo bekend als het werk van Jeroen Bosch is, zo weinig weten we over de maker ervan. Terwijl hij gekend en gewaardeerd werd door hooggeplaatste personen tot ver buiten Den Bosch, in de lokale archieven is er nauwelijks informatie over hem bewaard gebleven.


Ik kreeg het gevoel dat de schilder zelf er de hand in heeft gehad dat hij low profile bleef, alsof hij iets koste wat kostgeheim wilde houden. Maar iedereen laat bij leven sporen achter, soms onbewust en ongewild. Voor mij was dat spoor een regel uit een inventarislijst uit 1516 van Margaretha van Oostenrijk. Daarin wordt vermeld dat zij een schilderij van Bosch krijgt van een kamermeisje met de naam Jhorine. De Verzoeking van Antonius abt. Dat roept natuurlijk vragen op zoals: wie was deze Jhorine, hoe kwam zij aan dat schilderij en waarom gaf ze het weg? Dit was het begin van een zoektocht naar feiten, gebeurtenissen, personages uit de tijd van Bosch: in een turbulente wereld oorlogen, epidemieën en groeiende onrust. Tegelijk bloeiden kunst en wetenschap op.

Ik ga nu geen samenvatting geven van het verhaal. Maar wil wel kort iets zeggen over het boek. Het is geen biografie maar biofictie: een fictief verhaal gebaseerd op historische feiten. Want waar geschiedschrijving strandt begint de literatuur.


In mijn roman is Bosch geen ketter, alchemist, opstandeling of oproerkraaier maar een man met een veelzijdig en complex karakter: hardwerkend vakman,een kritisch, maatschappelijk betrokken, maar ook een voorzichtig en gekweld mens. Want hij had een geheim dat grote schade kon toebrengen aan zijn loopbaan en reputatie en tot eeuwigdurende hellepijn. Die angst knaagde aan hem en kleurt zijn werk. Meer wil ik niet kwijt over het verhaal.

Met mijn boek hoop ik eraan bij te dragen dat mensen zich weer of meer interesseren voor de persoon en kunstenaar Bosch. Den Bosch doet al veel op het gebied van promotie rond Jeroen Bosch buiten de museummuren. Dat is eigenlijk altijd zo geweest. Bosch had zijn bekendheid vooral te danken aan betaalbare prenten die door anderen werden gemaakt en een groot publiek bereikten. Zo kwamen tallozen in aanraking met zijn werk dat vaak als prikkelend en uitdagend werd ervaren.


Laten we in Den Bosch dus vooral blijven denken over nieuwe manieren een breed publiek te laten kennismaken met zijn zorg over de toekomst, betrokken-heid bij armoede, zijn verontwaardiging om onrecht, zijn ironie en humor.

Maak Bosch blijvend en voor iedereen zichtbaar in de openbare ruimte door de muren van de stad te maken tot een canvas met murals op zichtlocaties. Beel-dend commentaar en reflectie in actuele beeldtaal in de geest van Bosch. Er zijn nog maar weinig mensen die de beeldtaal van Bosch begrijpen: hij is geen Disney.


Breng daarvoor betrokken en bevlogen mensen en groepen uit de stad in contact met beeldend kunstenaars, die in staat zijn actuele thema´s te vertalen in eigentijdse beeldtaal. In het museum slaat de vonk niet meer over.

De rol van de gemeente kan zijn: het bij elkaar brengen van mensen en organi-saties. Instellingen voor kunst en cultuur die een dergelijke activiteit willen uit-voeren en ondersteunen, gefinancierd uit crowd funding en bijdragen van fond-sen en bemiddelde kunstliefhebbers (want die bestaan).

Zo wordt Bosch niet alleen iets om naar te kijken, maar om over te denken en mee te doen: een uitdaging, een werkwoord.

11 juli presentatie de verzoeking

  De presentatie van De Verzoeking vond plaats op zondag 11 juli in het Jeroen Bosch Huis aan de Markt in hartje Den Bosch.

Er was een rijk geschakeerd publiek aanwezig van vrienden en bekenden . 

Als kers op de taart kregen zij een rondleiding langs de verrassende kunstcollectie van Dali Rakutyte en Johannes van Rooij. 

Zij boden niet alleen gastvrijheid voor de presentatie, maar hadden ook een belangrijk aandeel in de verschijning van het boek.


"Op zoek naar de ´echte´ Bosch"

Beroemd en onbekend

Jheronimus Bosch was de kunstenaarsnaam van de middeleeuwse schilder Jeroen van Aken uit ’s-Hertogenbosch. Hij was bekend in de hoogste kringen tot aan het koningshuis van Spanje. Maar vreemd genoeg is er in de archieven nauwelijks iet over zijn leven te vinden. ‘Dat vond ik zo vreemd’, vertelt auteur Piet van den Boom, ‘dat ik me afvroeg of Bosch misschien iets te verbergen had. Zo wordt bijvoorbeeld verondersteld dat hij een aantal keren op reis is geweest, maar onduidelijk blijft hoe vaak, waarheen en voor hoe lang. In mijn roman ga ik verder waar de geschiedschrijving stopt. Voor mijn verhaal verzamelde ik honderden historische gegevens die uiteindelijk als een puzzel met elkaar verbonden zijn. Het verhaal is geen biografie maar biofictie.’

Zijn doel is het om een beeld te geven van de ‘echte’ Bosch. ‘Romans maken van Jheronimus Bosch vaak een wat zonderlinge, geheimzinnige figuur, een ketter, een rebel. Heel romantisch, maar hij was een hardwerkende vakbekwame schilder met een eigenwijze kijk op de wereld. Hij stak zijn twijfels over de maatschappij niet onder stoelen of banken, maar zijn werk getuigt ook van een groot gevoel voor humor. Dat maakt hem nog steeds actueel.’

Antonius abt

De titel van het boek verwijst naar het schilderij ´De verzoeking van Antonius abt´. In het verhaal het een belangrijke rol. Het kwam in 1516 in het bezit van de Habsburgse vorstin Margaretha van Oostenrijk, die hof hield in Mechelen. Ze kreeg het van een kamermeisje dat luisterde naar de naam Jhorine.

´Daar begon mijn zoektocht naar een verhaal over Jeroen Bosch, zijn opdrachtgevers, zijn persoonlijk leven, zijn wereld. Het waren honderden puzzelstukjes waaruit geleidelijk een verhaal ontstond. Schijnbaar willekeurige gebeurtenissen bleken locgisch met elkaar verbonden te kunnen worden. Het werd een zoektocht van jaren in de kokende ketel van de Late Middeleeuwen. Ik ontdekte dat ik niets wist van die tijd en er nooit iets van begrepen had. De tijden waren minstens zo verwarrend en verbazend als onze tijd.’

De Nederlandse Boschkenners beschouwen het betreffende schilderij niet als een ´echte´ Bosch. Dit leidde in het Bosch-jaar tot een fikse ruzie met het Prado-museum in Madrid waar het al eeuwen hangt.

‘Ik denk daar heel anders over, voor wat het waard is. En eigenlijk vind ik het ook niet zo belangrijk. Want de meeste mensen kenden het werk van Bosch niet van zijn echte schilderijen, maar van betaalbare prenten die vanaf de zestiende eeuw gretig aftrek vonden. En het gaat toch om de inhoud? En laten we eerlijk zijn: de meeste bezoekers van de grote Bosch-tentoonstelling zagen daar voor het eerst Bosch in het echt! ‘

Het verhaal

In de roman volgen we Jeroen van Aken op den reis naar Gent en Mechelen. Geen toeristisch uitstapje: hij moet achter zijn geld aan. Zijn tocht brengt hem in contact met een bont gezelschap lieden die ook onderweg zijn: handelaars, monniken, oplichters en voerlui . Zij maken zichtbaar hoe de samenleving eruit zag.

‘De reis brengt Jeroen ook terug naar een pijnlijke gebeurtenis in zijn verleden, die hij tot dan met zorg geheim gehouden heeft. Meer wil ik niet verklappen over de inhoud’ zegt de schrijver met een lachje.

Het boek is geschreven voor een breed publiek. ´Ik wilde proberen de leef- en denkwereld van die tijd voelbaar, hoorbaar en zichtbaar te maken. Mensen dachten, praatten en geloofden anders dan wij. De verschillen tussen groepen in de samenleving waren reusachtig. Dat wilde ik vooral laten zien in wat de personages doen, hoe ze met elkaar omgaan, hoe ze leven met voortdurend gevaar en onzekerheid.’

In het boek wordt de wereld niet mooier voorgesteld dan hij was, en net als in de schilderijen van Bosch, is er altijd ruimte voor humor. ‘In een wereld vol ellende is humor wat je op de been houdt, toch? Want hoe vaak hoor je niet: ‘het was een ellendige tijd, maar we hebben wel gelachen’?’

Artikel in Bossche Omroep

De Bossche omroep besteedde ruim aandacht aan de presentatie. 

Hier kun je het artikel lezen: https://www.kliknieuws.nl/reader/25843/105682/maak-kennis-met-de-echte-jeroen-bosch

Foto: Henk van Esch

just bosch

De verzoeki​ng - het geheim van Jheronimus Bosch

In juli 2021 verschijnt ‘De verzoeking– Het geheim van Jheronimus Bosch’. 

Een historische roman over de seer vermaerd schilder . 

De titel van het verhaal verwijst naar 'De verzoeking van Antonius abt'. 

Een schilderij dat Bosch verbindt met hoge kringen : het huis Habsburg en Bourgondië.

Een nieuwe kijk op Jeroen Bosch

Is nog niet alles gezegd en geschreven over de bekende Bossche schilder? Ja en nee. Er is nog heel veel onbekend over zijn leven en persoon. In de archieven zijn slechts snippers informatie over zijn leven te vinden. Biografen beperken zich vaak tot het herschrijven van wat al bekend is. In romans wordt hij niet zelden afgeschilderd als een duistere figuur, die het hield met ketterse bewegingen en satanische sektes. 

‘De verzoeking’ poogt het beeld te corrigeren. Het resultaat: een Jeroen Bosch van vlees en bloed. Een hardwerkende schilder, zelfstandig ondernemer, ondanks zijn succes en status in Den Bosch kwetsbaar in de chaos van zijn tijd. Maar ook een mens die wordt gekweld door persoonlijke gevoelens van schuld waardoor hij intens bezig is met geloof en angst, hoop en twijfel, verleiding en verlossing, hemel en hel.

´De verzoeking´ is fictie, maar op basis van een uitgebreide studie naar het leven van de schilder en van de sociale en culturele context waarin hij moest zien te overleven. Het begin van de zestiende eeuw werd getekend door maatschappelijke onrust, ziekte, onderdrukking en oorlogsgeweld, maar ook door grensverleggende wetenschappelijke en geografische ontdekkingen. Normen en waarden stonden op de helling, het traditionele standenmaatschappij kantelde. Bosch moest voortdurend balanceren tussen traditie en actualiteit, kennis en geloof, schikken en protesteren.


Het verhaal

In 1508 maakt Jeroen van Aken een reis van Den Bosch naar Gent en Mechelen. Noodgedwongen, want ingegeven door geldnood. Hij wil op audiëntie bij de Habsburgse regentes Margaretha van Oostenrijk om zijn zaak te bepleiten. De reis brengt hem in contact met een bont gezelschap passanten die op zoek zijn naar geluk en profijt of op vlucht zijn voor de wet. Dit biedt een tableau van de samenleving in de Middeleeuwen: een bonte mengelmoes van standen en subculturen. De lezer wordt mee op pad genomen en schuift aan bij gesprekken en belevenissen. Er wordt veel gepraat en gedacht, maar vooral veel gedaan. Dood, ongeluk, tegenslag en humor zijn nooit ver weg. 

Door deze reis wordt hij ook geconfronteerd met een pijnlijke misstap uit het verleden, die het einde van zijn goede naam en succes kan betekenen en hem vervult met zorg om zijn zielenheil. Zijn geheim.

De verzoeking is opgebouwd uit twee elkaar kruisende verhalen. De ene lijn beschrijft de tocht van Bosch naar Gent en Mechelen vice versa. De andere lijn wordt gevormd door het verhaal van Jhorine, kamermeisje aan het hof van Margaretha van Oostenrijk. Ze is getuige van turbulente en vaak tragische ontwikkelingen, waaronder het overlijden van Margaretha van Oostenrijk. Jhorine schenkt de regentes een schilderij van Bosch: de temptatie van Antonius abt. 

Beide verhalen komen samen bij een ontmoeting in Mechelen tussen de schilder en het kamermeisje.

Informatie​ algemeen

Titel De verzoeking – het geheim van Jheronimus Bosch

Auteur Piet van den Boom

Genre: historische roman

Taal: Nederlands

Omvang 304 pagina’s incl woordenlijst en inhoudsopgave

Uitgeverij prfct

Druk Pumbo.nl

Prijs Boek: €20 excl verzending

Online boekenbestellen.nl

Boekhandel, bibliotheek en pers: bestel kosteloos een digitaal beoordelingsexemplaar

Leesclub? Mail voor speciaal arrangement: [email protected]